Landschapsreis

Landschapsreis

Start animation
 

150.000 jaar geleden

  • 150.000 jaar geleden was het hele Noordzeebekken bedekt met een dikke ijslaag: dit was de Saale ijstijd.
  • Alle zeewater was in gletsjers vastgelegd. Het ijs bedekte grote delen van Noord-Duitsland en Noord-Nederland.
  • De grens liep dwars over Nederland ter hoogte van Utrecht.
  • Het Saalien (de Saale ijstijd) duurde 170.000 jaar van 300.000 jaar tot 130.000 jaar geleden.
  • Daarna werd het langzaam warmer.
 

120.000 jaar geleden

  • Het Saalien werd gevolgd door het Eemien. Dat is een warmere periode vanaf 130.000 jaar geleden.
  • De temperatuur steeg, de gletsjers smolten en de Noordzee zag er 120.000 jaar geleden ongeveer uit zoals momenteel.
  • Het Eemien duurde 15.000 jaar tot 115.000 jaar voor nu.
  • Daarna werd het weer kouder.
 

45.000 jaar geleden

  • Het warme Eemien werd 115.000 jaar geleden gevolgd door de Weichsel ijstijd (Weichselien).
  • Net als in het Saalien was het Noordzeewater in gletsjers vastgelegd maar het ijs bereikte onze huidige kustlijn niet.
  • De zuidelijke Noordzee lag droog en hier leefden dieren als Mammoet, Wolharige neushoorn en Rendier.
  • Het Weichselien duurde tot ongeveer 12.000 jaar geleden.
 

12.000 jaar geleden

  • Aan het eind van het Weichselien lag de zeespiegel ongeveer 100 meter lager dan nu.
  • Door het smelten van de gletsjers steeg de zeespiegel wereldwijd en de Atlantische oceaan begon het noordelijke noordzeegebied te vullen.
  • Vanuit het zuiden stroomden de rivieren Elbe, Weser, Eems en Rijn in het noordzeebekken.
  • De temperatuur steeg en er ontstonden moerasgebieden waar veenvorming plaatsvond.
  • Daardoor kunnen we nu nog steeds stukken turf op het strand vinden.
 

9.000 jaar geleden

  • Het smelten van de gletsjers deed de zeespiegel snel stijgen.
  • Toen het niveau van 40 meter beneden de huidige zeespiegel bereikt werd ontstond het Kanaal tussen Frankrijk en Engeland.
  • Sindsdien bereiken twee grote vloedstromen tweemaal daags de Noordzee. Eén uit het zuiden en één vanuit het noorden.
  • Samen met de stijgende zeespiegel zorgden deze vloedstromen voor de vorming van de huidige kust.
 

6.000 jaar geleden

  • Rond 6.000 jaar geleden lag de zeespiegel nog maar 5 meter beneden het huidige niveau.
  • De krachten van de twee vloedstromen uit het zuiden en het noorden zorgden voor een soort bulldozereffect op het zand in de Noordzee. Er ontstond een langgerekte rij zandbanken, de voorlopers van de huidige eilanden.
  • Tussen de zandbanken en de vastelandkust ontstond een moerasgebied met veenvorming dat later ook door het zeewater overstroomd raakte en in een waddengebied veranderde.
 

1.500 jaar geleden

  • De stijgende zeespiegel schoof de zandbanken verder naar de kust.
  • Ongeveer 1500 jaar geleden stagneerde de zeespiegelstijging (in dit tijdperk hadden we de "kleine ijstijd") en de zandbanken bleven op hun plaats liggen. Sindsdien hebben de huidige waddeneilanden zich op de zandbanken ontwikkeld.
  • Achter de zandbanken ontstonden wadplaten en het getij zorgde voor diepe inhammen in het binnenland.